Sorumlu OyunBağımsız bilgi rehberi
Bağımlılık

Kumar bağımlılığı nedir, belirtileri nelerdir, nasıl geçer?

Tanı ölçütleri, bağımlılığın nedenleri, tedavi seçenekleri ve yakınlar için yol haritası.

Masada fincanlarını tutarak konuşan iki kişi
Fotoğraf: Unsplash
Bu rehberde10 bölüm

Kumar bağımlılığı, kişinin zararını gördüğü hâlde oynama isteğini kontrol edememesidir. Uluslararası Hastalık Sınıflaması'nda (ICD-11) adı "kumar oynama bozukluğu"dur. Bu durum tedavi edilebilir ve Türkiye'de ücretsiz destek alınabilir.

Kumar bağımlılığı nedir

Kumar bağımlılığı bir irade zayıflığı ya da karakter sorunu olarak görülmemelidir. Sağlık kuruluşları onu, alkol ve madde bağımlılığıyla aynı aileden bir hastalık olarak ele alır.

Bir hastalık olarak tanınması

Dünya Sağlık Örgütü, 2022'de yürürlüğe giren ICD-11'de kumar oynama bozukluğuna 6C50 kodunu verdi. Amerikan Psikiyatri Birliği de 2013'te yayımladığı DSM-5'te kumar bozukluğunu bağımlılıklar bölümüne aldı.

Bu sınıflamalar, kumarda da beynin ödül sisteminin madde bağımlılığına benzer biçimde etkilendiğini kabul eder. Bu yüzden kumar bağımlılığı bir "davranışsal bağımlılık" olarak anılır.

Sanal kumar bağımlılığı

Telefonla oynanan bahis ve casino oyunları günün her saatinde ulaşılabilir. Bir oyunun sonucu saniyeler içinde belli olur ve kayıp hemen yeni bir oyunla telafi edilmeye çalışılır.

Sanal kumar bağımlılığı ayrı bir hastalık sayılmaz. Aynı bozukluğun, oyunun internet üzerinden oynandığı biçimidir.

Ne kadar yaygın

Türkiye'de kumar bozukluğunun yaygınlığını ölçen ulusal bir araştırma bulunmuyor. YEDAM verileri ise sorunun büyüklüğü hakkında fikir veriyor: 2021-2024 döneminde YEDAM'a başvuran her 100 kişiden yaklaşık 28'i kumar nedeniyle gelmişti.

Kumar bağımlılığının belirtileri

DSM-5, kumar bozukluğu için dokuz ölçüt sayar. Son 12 ay içinde bunlardan dört ya da daha fazlasının görülmesi, bozukluğa işaret eder.

Ölçütler, oyunun kişinin düşüncelerini, duygularını ve ilişkilerini nasıl etkilediğine bakar.

Dokuz ölçüt

  1. Aynı heyecanı yaşamak için giderek daha büyük tutarlarla oynamak.
  2. Oyunu azaltmaya çalışınca huzursuz ya da sinirli olmak.
  3. Oyunu kontrol etme, azaltma ya da bırakma çabalarının tekrar tekrar başarısız olması.
  4. Sık sık kumarı düşünmek, geçmiş oyunları ya da yeni oyunları planlamak.
  5. Sıkıntılı, kaygılı ya da üzgün olunca oynamak.
  6. Kaybettikten sonra kaybı geri almak için yeniden oynamak.
  7. Oyunun boyutunu gizlemek için yakınlarına yalan söylemek.
  8. Kumar yüzünden bir ilişkiyi, işi ya da eğitimi tehlikeye atmak.
  9. Kumarın yol açtığı para sıkıntısından kurtulmak için başkalarından para istemek.

Ağırlık derecesi

Görülen ölçüt sayısıDerece
4 ya da 5Hafif
6 ya da 7Orta
8 ya da 9Ağır

Kaynak: Amerikan Psikiyatri Birliği, DSM-5 kumar bozukluğu ölçütleri.

Bu liste bir tanı aracı değildir. Birkaç maddede kendinizi tanıyorsanız bir uzmanla konuşmanın zamanı gelmiştir.

Neden bu kadar güç bırakılır

Kumarın gücü, kazancın ne zaman geleceğinin bilinmemesinden gelir. Ödülün belirsiz olması, oyunu bırakmayı zorlaştırır.

Arada bir gelen küçük kazançlar, kayıpları unutturur ve oyuncuyu bir sonraki oyuna bağlar.

Kaybı kovalamak

Kaybeden oyuncu, kaybettiğini geri almak için oynamaya devam eder. DSM-5 bu davranışı ölçütlerden biri olarak sayar.

Kaybı kovalamak çoğu zaman daha büyük kayıplara ve borca yol açar. Borç arttıkça "tek bir büyük kazanç" düşüncesi daha da güçlenir ve oyuncu, borcu kapatmanın tek yolunun yeniden oynamak olduğuna inanmaya başlar.

Kimler daha çok risk altında

Yeşilay'ın Türkiye Kumar Raporu 2025'e göre kumar oynayanların yüzde 71'i oynamaya 15 ile 24 yaş arasında başladı. Erken başlamak, gençleri ayrı bir risk grubu yapar.

YEDAM'ın Ocak 2026 verilerine göre kumar için başvuranların yüzde 34,3'ü ilk kez 18 yaşından önce oynamıştı. Başvuranların yüzde 57,4'ü oynamaya arkadaş çevresiyle başladığını söyledi.

Türkiye'de kumar bağımlılığı rakamlarla

Türkiye'de kumar bozukluğunun ne kadar yaygın olduğunu gösteren ulusal bir araştırma yok. En düzenli veriler, YEDAM'a yapılan başvurulardan geliyor.

Başvurular her yıl artıyor

YEDAM'ın Ocak 2026'da paylaştığı verilere göre kumar nedeniyle yapılan başvurular 2022'den 2025'e neredeyse ikiye katlandı.

YılKumar nedeniyle YEDAM'a başvuran kişi
20223.006
20233.552
20244.798
20255.748

Kaynak: YEDAM verileri, TGRT Haber (Ocak 2026). Yeşilay'ın 2025 raporu farklı bir yöntemle sayılmış başka bir seri veriyor, bu yüzden iki seri birbiriyle karşılaştırılmamalı.

Başvuranlar kimler

Başvuranların büyük çoğunluğu erkek ve yarısından fazlası evli. YEDAM'ın Ocak 2026 verilerinde başvuranların yüzde 43,4'ü 30 ile 40 yaş arasında, yüzde 36,7'si ise 20 ile 30 yaş arasındaydı.

Bu tablo, kumar bağımlılığının çoğu zaman bir aile ve geçim sorunu olarak yaşandığını gösteriyor. Oynayan kişinin borcu, evdeki herkesin bütçesini etkiliyor.

Erken başlama

Yeşilay'ın raporunun aktardığı ve 12 ilde 5.008 kişiyle yapılan bir araştırmada, oynamaya başlama yaşı ortalama 22 olarak bulundu. Aynı raporda oynayanların yüzde 3,3'ünün 15 yaşından önce başladığı belirtiliyor.

Kumar bağımlılığının sonuçları

Kumar bağımlılığının ilk görünen sonucu paradır. Ama zarar kısa sürede ilişkilere, işe ve ruh sağlığına da yayılır.

Bu zararlar çoğu zaman yavaş birikir ve dışarıdan geç fark edilir.

Borç ve aile

Kaybı kapatmak için alınan krediler, kredi kartı borçları ve yakınlardan alınan paralar birikir. Borç büyüdükçe gizlemek zorlaşır ve aile içinde güven sarsılır.

Bazı kişiler borcu kapatmak için hesabını yasa dışı bahis şebekelerine kiralamaya ya da yeni borçlar almaya yönelir. Bu adımlar, sorunu bir de suç riskiyle büyütür. Yasa dışı sitelerde oynamanın da bir bedeli var: yasa dışı bahis cezası 2026'da 103.207 TL'den başlıyor.

Ruh sağlığı

Sürekli kaybetmek, utanç, kaygı ve umutsuzluk duygularını besler. Uyku sorunları ve depresyon belirtileri ortaya çıkabilir.

Kendinize zarar vermeyi düşünüyorsanız bunu bir acil durum olarak görün ve 112'yi arayın. Bu düşünceler tedavi edilebilir ve yalnız değilsiniz.

Bırakmak için atabileceğiniz ilk adımlar

Tedaviye başlamadan önce de oyuna ulaşmayı zorlaştıran ve zararı sınırlayan adımlar atabilirsiniz. Bu adımlar tedavinin yerini tutmaz, ama ona zaman kazandırır. Küçük adımları sürdürmek, büyük kararlardan daha kolaydır.

Bugün yapabilecekleriniz

  • Güvendiğiniz bir kişiye durumu anlatın.
  • Telefonunuzdaki bahis uygulamalarını ve kayıtlı kart bilgilerini silin.
  • Kredi kartı ve hesap limitlerinizi düşürün.
  • Son üç ayda oyuna giden parayı bir kâğıda yazın.
  • 115'i arayıp bir görüşme isteyin.

Bu listeyi bir kez yapmak yetmeyebilir. Zor bir gün geldiğinde yeniden bakabileceğiniz bir yere yazın.

Tetikleyicileri tanımak

Maaş günü, bir maç akşamı, yalnız kalınan geceler ya da bir tartışma, oynama isteğini artırabilir. Bu anlar kişiden kişiye değişir, bu yüzden kendi tetikleyicilerinizi bir yere not etmek işe yarar. Bu anları önceden bilmek, onlara karşı bir plan yapmayı kolaylaştırır.

Oynama isteği geldiğinde bir süre beklemek, birini aramak ya da evden çıkmak gibi basit adımlar, dürtünün geçmesine fırsat verir.

Kumar bağımlılığı nasıl tedavi edilir

Kumar bağımlılığının tedavisi çoğunlukla görüşme ve psikoterapiye dayanır. Amaç, oynama dürtüsünü tanımak, tetikleyicileri azaltmak ve parayla ilişkiyi yeniden kurmaktır.

Tedavi bir süreçtir. İlk görüşmeden sonra genellikle düzenli görüşmeler planlanır ve aileler de sürece katılabilir.

YEDAM'daki yöntemler

Yeşilay'ın raporuna göre YEDAM'da bireysel danışmanlıkta bilişsel davranışçı terapi ve motivasyonel görüşme kullanılır. Bilişsel davranışçı terapi, kumarla ilgili yanlış düşünceleri ve alışkanlıkları fark edip değiştirmeye odaklanır. Merkezlerde grup terapileri ve psikoeğitim grupları da düzenlenir.

YEDAM'a başvurmak için 115'i aramanız yeterlidir. Hat ücretsizdir ve her gün 08.30 ile 00.00 arasında açıktır.

Hastanede tedavi

Devlet hastanelerinin psikiyatri polikliniklerine MHRS üzerinden randevu alabilirsiniz. Bazı hastanelerde davranışsal bağımlılık poliklinikleri de vardır.

AMATEM sayfamız, bu birimlerin alkol ve madde merkezlerinden farkını ve başvuru yollarını anlatır.

İyileşme süreci

Kumarı bırakmak tek bir kararla bitmez. İyileşme, para düzenini, günlük alışkanlıkları ve ilişkileri yeniden kurmayı kapsayan bir süreçtir. Bu süreçte kendinize ve yakınlarınıza karşı sabırlı olmak gerekir.

Parayı bir süre birlikte yönetmek

Tedavinin ilk aylarında bazı kişiler maaş kartını ya da internet bankacılığını güvendikleri bir yakınla birlikte yönetmeyi seçer. Günlük harcama için sınırlı nakit ya da düşük limitli bir kart, ani bir oyun isteğine para bulmayı zorlaştırır.

Bu düzenin amacı kişinin kontrolünü elinden almak olmamalıdır. Amaç, isteğin en güçlü olduğu dönemde araya zaman koymaktır ve düzen bir danışmanla birlikte planlanabilir. Kişi toparlandıkça bu düzen adım adım gevşetilebilir.

Borçlarla yüzleşmek

Borçların tam listesini çıkarmak ve kime ne kadar borç olduğunu görmek ilk adımdır. Liste, aile içinde açık bir konuşma yapmayı da kolaylaştırır. Borcu yeni bir oyunla kapatma düşüncesi, kaybı kovalamanın bir biçimidir.

Bankayla yapılandırma görüşmek ya da hukuki destek almak, borcu oyun dışı yollarla ele almayı sağlar. Barolar, avukat tutamayanlar için adli yardım hizmeti verir.

Yeniden oynamak

İyileşme sırasında yeniden oynamak mümkündür ve tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Bunu saklamak yerine danışmanınızla konuşmak, neyin tetiklediğini anlamaya yardım eder.

Yeniden oynanan günden önce hangi durumun, duygunun ya da mesajın geldiğini not etmek, bir sonraki sefer için önlem almayı kolaylaştırır. Kaymayı bir başarısızlık gibi görmek, utanç yüzünden yeniden oynamaya yol açabilir.

Boş zamanı yeniden doldurmak

Oyuna ayrılan saatler bıraktıktan sonra boş kalır ve bu boşluk isteği güçlendirebilir. Spor, bir kurs, gönüllü bir iş ya da aileyle planlanan etkinlikler bu saatleri doldurabilir. Yeni bir alışkanlığın yerleşmesi zaman alır ve ilk haftalar daha zor geçebilir.

Maç günleri ya da maaş günü gibi riskli zamanları önceden bilmek ve o saatler için bir plan yapmak yardımcı olur. Bu dönemlerde yalnız kalmamak da isteği yönetmeyi kolaylaştırır. O saatlerde bir yakınınızı aramak da işe yarar.

Kumar ve diğer bağımlılıklar

Kumar bağımlılığı bazen tek başına, bazen başka bağımlılıklarla birlikte görülür. Bu durum, hangi kapıya başvurulacağını da etkiler.

Oyun oynama bozukluğu

ICD-11, para konmadan oynanan dijital oyunlarla ilgili "oyun oynama bozukluğu"nu ayrı bir kodla, 6C51 ile tanımlar. İki bozukluk aynı davranışsal bağımlılıklar grubundadır.

Bazı dijital oyunlarda satılan ve içinden rastgele ödül çıkan sandıklar, iki dünyanın arasındaki çizgiyi bulanıklaştırıyor. Bu sandıklar parayla alınıyor ve sonucu şans belirliyor.

Alkol ve madde ile birlikte

Kumarla birlikte alkol ya da madde kullanımı da varsa, iki sorunun birlikte ele alınması gerekir. Bu durumda bir psikiyatri muayenesi iyi bir başlangıçtır.

Hekim gerekirse sizi AMATEM gibi bir uzman birime yönlendirir. YEDAM da alkol, sigara ve madde bağımlılığına bakar.

Bir yakınınız kumar oynuyorsa

Kumar bağımlılığı dışarıdan zor fark edilir. Ortada bir madde ya da koku yoktur. Görünen şey çoğu zaman kaybolan para ve açıklanamayan borçlardır.

Yakınlar da bu süreçte yorulur ve kendi desteklerini ihmal etmemelidir.

Dikkat edilecek işaretler

  • Maaşın ya da birikimlerin açıklanamayan biçimde azalması
  • Sık sık borç istenmesi ya da gizli krediler
  • Telefonla geçen uzun ve gizli saatler
  • Para konuşulunca sinirlenme ya da kaçamak yanıtlar

Bu işaretlerden biri tek başına bir şey kanıtlamaz. Birkaçı birlikte ve uzun süre görülüyorsa konuşmanın zamanı gelmiştir.

Çocuk ve gençlerde

Gençlerde kumar çoğu zaman telefon üzerinden ve arkadaş çevresiyle başlar. Açıklanamayan para harcamaları, eşya satmak, sürekli borç istemek ve telefonda gizlenen uygulamalar dikkat edilmesi gereken işaretlerdir.

YEDAM, 12 yaş ve üzerindeki gençlere de hizmet verir. Aile olarak görüşmeye birlikte katılabilirsiniz.

Ne yapabilirsiniz

Borçları sizin ödemeniz, oyunun sürmesine yardım edebilir. Önce kendi paranızı ve ortak hesaplarınızı koruyun, sonra kişiyle sakin bir anda konuşun.

YEDAM, oynayan kişi gelmek istemese bile yakınlarına danışmanlık verir. Erişimi zorlaştırmak için güvenli internet hizmetinin aile profilini kullanabilirsiniz. Yasa dışı bahis sitelerinin nasıl tanındığını bilmek de işe yarar. Kumarın ne olduğunu ve neden uzun vadede kaybettirdiğini kumar sayfasında anlatıyoruz.

Sık sorulan sorular

Kumar bağımlılığı bir hastalık mı?

Evet. Dünya Sağlık Örgütü kumar bağımlılığını ICD-11'de 6C50 koduyla "kumar oynama bozukluğu" olarak sınıflar. Amerikan Psikiyatri Birliği de DSM-5'te onu bağımlılıklar arasında sayar.

Kumar bağımlılığı testi var mı?

Bu sayfadaki dokuz ölçüt, uzmanların kullandığı ölçütlerdir. Kendinizi bunlarla değerlendirebilirsiniz, ama bu bir tanı yerine geçmez. Tanıyı bir psikiyatrist ya da bağımlılık alanında çalışan bir uzman koyar.

Kumar bağımlısı birine nasıl davranmalı?

Sakin bir anda, suçlamadan ve somut örneklerle konuşun. Borçlarını ödemeyin, kendi paranızı ayırın ve 115 numaralı YEDAM hattını birlikte aramayı önerin. YEDAM, kişi gelmese bile yakınlarına danışmanlık verir.

Kumar bağımlılığı ile oyun bağımlılığı aynı şey mi?

Hayır. ICD-11'de kumar oynama bozukluğunun kodu 6C50, para konmadan oynanan dijital oyunlarla ilgili oyun oynama bozukluğunun kodu 6C51'dir. İkisi aynı davranışsal bağımlılıklar grubundadır ve bazen birlikte görülür.

Kumar bağımlılığı tedavisi ücretli mi?

YEDAM'daki danışmanlık ücretsizdir ve başvurmak için bir hekim sevki gerekmez. Devlet hastanelerinin psikiyatri polikliniklerine de MHRS üzerinden randevu alabilirsiniz.

Kaynaklar

  1. ICD-11, 6C50 Kumar oynama bozukluğu (Dünya Sağlık Örgütü)
  2. What is gambling disorder? (American Psychiatric Association)
  3. Türkiye Kumar Raporu 2025 (Yeşilay)
  4. YEDAM bülteni, Haziran 2026 (Yeşilay Danışmanlık Merkezi)
  5. Türkiye'de hayat karartan tehlike, son 4 yılın tablosu (TGRT Haber, Ocak 2026)

Bilgiler 12.11.2026 tarihinde kontrol edildi.

Sorumlu Oyun Yayın Ekibi

Bu rehberi bağımsız yayın ekibimiz resmî kaynaklara dayanarak hazırladı ve düzenli olarak kontrol ediyor. Yayın ilkelerimiz

Yardım hattı

115

YEDAM, ücretsiz ve gizli, her gün 08.30 - 00.00.

Bütün yardım yolları →